حکمرانی شرکتی در ایران: پژوهش موردی شرکت های دولتی

نوع مقاله: مقاله مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف

2 استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف

3 استادیار دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف

چکیده

این پژوهش به بررسی وضعیت حکمرانی شرکتی در شرکت های دولتی ایرانی می پردازد. با به کارگیری مفاهیم نظریه نهادی و مفهوم واردات، این پژوهش وضعیت حکمرانی شرکتهای دولتی ایرانی و نقش حکمرانی شرکتی در این بنگاه ها را مورد بررسی قرار میدهد. برای دستیابی به این مقصود، این پژوهش از روش کیفی تفسیری استفاده کرده و به جمع آوری داده های کیفی به شکل داده های ثانوی و همینطور مصاحبه های نیمه ساختاری با مدیران ارشد سابق و فعلی شرکت های دولتی میپردازد. یافته های پژوهش نشانگر نقش در هم تنیده چهار مولفه حاکمیت در سطح کلان، آموزش دهندگان و خبرگان، و زمینه سازمان ها در سطح میانی، و در نهایت فرهنگ و رفتار فردی در سطح خرد در ناموفق بودن دامنه دار موضوع حکمرانی شرکتی در ایران است. دستاورد نظری این پژوهش ارائه چارچوب نظری جدیدی بر مبنای نظریه نهادی، و مشخصا وارد کردن مفاهیم منطق نهادی و مفهوم واردات به پژوهش های حکمرانی شرکتی در حوزه شرکت های دولتی کشورهای در حال توسعه، و دستاورد ادبی آن ارائه دیدی تازه و جامع از وضعیت حکمرانی شرکتی در بنگاه های دولتی و عمومی ایرانی است. به علاوه، متخصصین و سیاستگذاران میتوانند با استفاده از پیشنهادات اصلاحی ارائه شده در این پژوهش چارچوب حکمرانی شرکتی سازمان ها را با دیدی تازه و جامع تر بهبود بخشیده و فرایند اجرای آن را تسهیل کنند، که نتیجه آن افزایش بهره وری شرکت های دولتی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Corporate governance in Iran: the case of state-owned enterprises

نویسندگان [English]

  • AmirAli mohajerani 1
  • Ali Mashayekhi 2
  • Masoud Talebian 3
چکیده [English]

This paper investigates the status of corporate governance (CG) in Iran’s state-owned enterprises (SOEs). It adopts an interpretive case study approach and is based on an in-depth study of Iranian SOEs. We examine the current state of CG systems in SOEs, and through drawing upon institutional theory (namely the concepts of institutional logics and institutional entrepreneurship), study the reasons behind the perceived failure of CG in the examined context. Our findings provide a multi-level conceptualization of the failure of CG in SOEs, and identify four mutually constitutive factors – state, educators and experts, organizational field, and individualist culture – that collectively underpin this process. The key contributions of our study include offering a refreshed view of CG in Iranian SOEs, hence contributing to the corporate governance literature in developing economies. Additionally, through extending the concept of importation, along with institutional logics and institutional entrepreneurship to CG studies in developing economies, we provide an alternative theoretical framework using which studies of similar nature could be conducted. Finally, policymakers and practitioners can benefit from the proposed recommendations and improve the CG implementation process in SOEs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corporate Governance
  • State-owned enterprises
  • Institutional theory
  • Developing economies