نقش میانجی توانمندسازی روانشناختی و کیفیت زندگی کاری در تأثیر سرمایه اجتماعی بر رفتار شهروندی سازمانی (مورد مطالعه: رسانه‌های چاپی - روزنامه دنیای اقتصاد)

نوع مقاله: مقاله مستقل

نویسندگان

1 دکترای مدیریت رسانه، هیأت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

2 دانشجو دکتری مدیریت رسانه، دانشگاه تهران، پردیس البرز، ایران

3 دانشجو دکتری مدیریت رفتار سازمانی، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

چکیده

چکیده
پژوهش حاضر به‌منظور تبیین نقش توانمندسازی روانشناختی کارکنان و کیفیت زندگی کاری آنان در تأثیر سرمایه اجتماعی بر بروز رفتار شهروندی سازمانی در سازمان رسانه‌ای دنیای اقتصاد انجام شد. داده‌های پژوهش با نظرسنجی از میان 172 نفر از کارکنان سازمان رسانه‌ای دنیای اقتصاد، جمع‌آوری‌شده و از رویکرد تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزار PLS، جهت آزمون فرضیه‌ها و تائید مدل پیشنهادی استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد، سرمایه اجتماعی به‌طور غیرمستقیم به‌واسطه توانمندسازی روانشناختی کارکنان و ارتقاء کیفیت زندگی کاری آنان، موجبات بروز هرچه بیشتر رفتار شهروندی سازمانی را فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of social capital on organizational citizenship behavior: A study on mediating role of psychological empowerment and quality of working life (The case of Donyaye Eqtesad Daily)

نویسندگان [English]

  • Soheila Buraghani Farahani 1
  • Pedram AbdarZadeh 2
  • Banafsheh Fatout 3
  • Sadaf Pour Hoseini 2
چکیده [English]

Abstract: The purpose of this paper is to study the mediating role of psychological empowerment and quality of working life on organizational citizenship behavior in media organization of Donyaye Eqtesad. The research population includes 172 employees of Tehran’s daily paper of Donyaye Eqtesad who were selected by simple random sampling method. Four standardized questionnaires were used to collect data: nahapiet and ghoshal social capital, spreitzer psychological empowerment, netemeyer organizational citizenship behavior and walton quality of work life. Findings from structural equation modeling (SEM) method showed that social capital through the mediating role of psychological empowerment and quality of working life  has indirectly affect organizational citizenship behavior in this organization. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social capital
  • psychological empowerment
  • quality of work life
  • Organizational citizenship behavior
  • Donyaye Eqtesad newspaper
اسماعیلی لهمالی، اباصلت.(۱۳۹۲). بررسی رابطۀ کیفیت زندگی کاری  و عملکرد کارکنان اداره کل امور مالیاتی استان مازندران. پژوهشنامه مالیات، شماره ۱۹، ص ۱۹۵- ۱۷۱

آقاجانی، حسنعلی؛ صمدی میارکلائی، حسین؛ صمدی میارکلائی، حمزه (۱۳۹۲). ارتباط رفتار شهروندی سازمانی و توانمندسازی روان شناختی کارکنان. مدیریت دولتی دانشگاه تهران ،دوره 5، شماره 2، ص ۱۸- امیرخانی، طیبه؛ عارف نژاد، محسن.(1391). تحلیل تاثیر رفتار شهروندی سازمانی و سرمایه روانشناختی بر سرمایه اجتماعی. فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال 7، شماره 26، ص 112-89

پرداختچی، محمدحسن؛ قهرمانی، محمد و گلدوست جویباری، یاسر (۱۳۸۸) کیفیت زندگی کاری (ضرورت بالندگی کارکنان در سازمان)، تهران: به آوران

پیدایی، میر مهرداد.(1393). طراحی مدل تبیین رابطه بین کیفیت زندگی کاری و سرمایه اجتماعی کارکنان. فصلنامه مدیریت توسعه و تحول. شماره 17، ص 41-33

توکلی، غلامرضا ؛ نظری، یونس ؛ کاملی، علیرضا .(1394). بررسی تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر رفتار شهروندی با میانجی گری اهتمام شغلی. مدیریت سرمایه اجتماعی. دورۀ 2 ، شمارۀ 2 ، ص 245 -266

حسنی کاخکی، احمد و قلی پور، آرین.(1386). رفتار شهروندی سازمانی: گامی دیگر در جهت بهبود عملکرد سازمان در قبال مشتری. پژوهشنامه بازرگانی. شماره 45. ص 145- 115

خجسته باقرزاده، حسن (1394). تفاوت سازمان های رسانه ای با سازمان های صنعتی. رسانه و فرهنگ. سال پنچم، شماره 2، ص 21-39

دامغانیان، حسین؛ جعفری، سکینه؛ ضابط پور، حسین.(1393). بررسی تأثیر عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی با میانجی گری کیفیت زندگی کاری. مدیریت فرهنگ سازمانی. دورة 12 ، شمارة 4، ص 679-655

روشندل اربطانی، طاهر. (1386).؛ «چیستی مدیریت رسانه»؛ مجله رسانه، شماره 70

سید جوادین، سید رضا.(1387). مدیریت منابع انسانی و امور کارکنان. چاپ پنجم. تهران: انتشارات نگاه دانش.

فقیهی، ابوالحسن و فیضی، طاهره.(1384). سرمایه اجتماعی در سازمان. پیک نور , دوره  3 , شماره  3 (ویژه مدیریت) . 21-11

فقیهی، ابوالحسن و فیضی، طاهره.(1385). سرمایة اجتماعی: رویکردی نو در سازمان. فصلنامه دانش مدیریت، سال ۱۹ ، شماره ٧٢ ،۲۳ – ۴

فیضی، طاهره؛ محمد، الهام.(1388). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی کاری میان کارکنان و مدیریت توسعه منابع انسانی شرکت ملی نفت ایران. مجله مدیریت فرهنگی. سال سوم، شماره 5، ص 18-1

قربانی زاده، وجه ا...؛ آقاوردی، بابک.(1392). نقش توانمند سازی روانشناختی کارکنان در تعالی سازمانی. دو فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین(ع). سال پنجم، شماره 1. ص 106-87

قوچانی، فرخ؛ حیدری، حامد؛ یزدانی زیارت، محمد.(1391). بررسی رابطه بین توانمندسازی روانشناختی کارکنان و میزان فشار روانی منفی(مورد مطالعه: سازمان کار و امور اجتماعی استان قم). فصلنامه روانشناسی صنعتی/ سازمانی. سال سوم، شماره 12، ص 86-77

مهدوی، عبدالمحمد؛ پیلتن، علیرضا (۱۳۹۱). بررسی رابطه بین کیفیت زندگی کاری با توانمندسازی کارکنان دیوان محاسبات کشور. دانش حسابرسی. سال ۱۲، شماره ۴۸. ص ۶۰- ۴۵

هویدا، رضا؛ شول، سجاد؛ عارف نژاد، محسن.(1393). رابطه سیرت نیکو و کیفیت زندگی کاری با رفتار شهروندی سازمانی. مجله پژوهشهای علوم شناختی و رفتاری. سال چهارم، شماره 1، ص 54-39

یعقوبی، نور محمد؛ مقدمی، مجید؛ کیخا، عالمه.(1389). بررسی رابطه بین رهبری تحول آفرین و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان. پژوهشنامه مدیریت تحول. سال دوم، شماره4، 96-64

 

Ahmad,sh.(2013). Paradigms of Quality of Work Life. Journal of Human Values. 19(1) 73–82

Akdere Mesut (2006). “Imperoving Quality of Work life implications for Humman Resources” business Review, vol.1, P.173.

Appelbaum, Steven & Bartolomucci, Nicolas & Beaumier, Erika  & Boulanger, Jonathan & Corrigan, Rodney & Dore, Isabelle & Girard, Chrystine & Serroni, Carlo. (2004)."Organizational citizenship behavior: a case study of culture, leadership and trust “, management decision, Vol.42, No.1, pp. 13-40

Casio, W.F. (2005), Managing Human Resources: Productivity, Quality of Work Life, Profits.

Dockel, A. (2003). The effects of retention factors on organizational commitment: an investigation of high technology employees. University of Pretoria

Filippo Edwin B. (2002). “Personnel Management”. Gth Ed. New York: MC Graw. Hill. Casio, W.F. (2005), Managing Human Resources: Productivity, Quality of Work Life, Profits.

Greasly, Kay and King, Nicola (2005). Employee Perception of Empowerment. Employee Relations, Vol. 27, NO. 4, PP. 354-368.

Gupta, M., & Sharma, P., (2011). Factor Credentials Boosting Quality of Work Life of BSNL Employees In Jammu Region. Sri Krishna. International Research & Educational Consortium, 2(1), 79-89

Kashif Iqbal,H, Umair Aziz and Anam Tasawar, (2012), Impact of Organizational Justice on Organizational Citizenship Behavior: An Empirical Evidence from Pakistan. World Applied Sciences Journal 19 (9): 1348-1354

Harper ،Pamela J & Marist College. (2015) Exploring forms of organizational citizenship behaviors (OCB): antecedents and outcomes. Journal of Management and Marketing Research. Volume February.PP: 1-16

Kanten ,s, Sadullah,o.(2012). An empirical research on relationship quality of work life and work engagement. Procedia - Social and Behavioral Sciences 62 ( 2012 ) 360 – 366

Stromgren,M , M. Eriksson , A. Bergman, D. Dellve,L.(2016). Social capital among healthcare professionals: A prospective study of its importance for job satisfaction, work engagement and engagement in clinical improvements. International Journal of Nursing Studies. 53 (2016) 116–125

Mohammad Noor, S, Abdullah, M, A, (2011). Quality of Work Life among Factory Workers in Malaysia. Procedia - Social and Behavioral, Asia Pacific International Conference on Environment-Behaviour Studies, Salamis Bay Conti Resort Hotel, Famagusta, North Cyprus, 7-9 December 2011. AicE-Bs 2011 Famagusta,pp 739 – 745

Nahapiet, J. and Ghoshal, S. (1998) Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage, Academy of Management Review. Vol. 23.No.2 pp: 242 -266.

Netemeyer, R.G., Bowles, J.S., Mac Kee, D.O., McMurrian, R. (1997).  An investigation into the antecedents of organizational citizenship behaviors in a personal selling context, Journal of Marketing, vol 61,pp,85-98.

Podsakoff PM, Mackenzie SB, Beth Pain J, Bachrach DG. (2000). empirical literature and suggestions for future research. Journal Of Management; 26(3): 513-26.

Spreitzer, G.M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement, and validation. Academy of Management Journal, 38(5): 1442–1465.

Szczepanska M.;(2014) "Intellectual Capital in media companies – usefulness of models designed for different sectors"; Proceedings ICTIC (Proceedings in Conference of Informatics and Management Sciences), vol. 3, issue 1.

Tabassum, A., Rahman, T., & Jahan, K., (2011). A Comparative Analysis of Quality of Work Life among the Employees of Local Private and Foreign Commercial Banks in Bangladesh. World Journal of Social Sciences, 1( 1), 17 33.

Thomas, K. & Velthouse, B. (1990). Cognitive Elements of Empowerment: An Interpretive Model of Intrinsic Task Motivation, Academy Ofmanagement Review, No. 15, pp. 666-681.

Van Dyne, L. & Graham, J.W. & Dienesch, R.M. (1994). Organizational citizenship behavior: Construct redefinition, measurement.validation, Academy of Management Journal. 37(4): 765-802.

Walton, R.E. (1973). “Quality of worklife: what is it? “ Sloan management review, Fall. pp. 11-21

YEE, J.(2015). Social Capital in Korea: Relational Capital, .Trust, and Transparency. International Journal of Japanese Sociology. Number 24.pp:30 -47