فصلنامه علوم مدیریت ایران

فصلنامه علوم مدیریت ایران

تحلیل عملکرد مدیریت بحران در شهر تهران: آموزه هائی از حادثه ساختمان پلاسکو

نوع مقاله : مقاله استخراج شده از پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت دولتی- دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی- تهران – ایران
2 استاد گروه مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبایی - تهران – ایران
3 استاد گروه مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبایی - تهران - ایران
4 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبایی - تهران - ایران
چکیده
توسعه کالبدی شهرهای بزرگ، آنها را در معرض خطرات ناشی از حوادث طبیعی و انسان ساخت قرار داده است. به همین دلیل، امروزه، یکی از موضوعات مهم در برنامه ریزی و مدیریت شهرها، موضوع ایمنی و مدیریت مخاطرات و حوادث ناگوار شهری است. حادثه حریق و فروریزش برج 16 طبقه پلاسکو بر اثر اتصال برق در یک واحد آن، نشان داد که بحران به صورت بخش جدایی ‌ناپذیر کلان شهر تهران در آمده و شمار زیادی از ساختمان‌های مرتفع قدیمی و حتی جدید، وضعیت مناسبی در مقابله با حریق و دیگر حوادث ناگهانی ندارند. موردکاویِ این حادثه خاص و تحلیل نقاط قوت و ضعف عملکرد مدیریت بحران پس از وقوع آن، موجب می‌شود تا درس‌های این فاجعه به فرصت تجربه ‌اندوزی تبدیل گردد و با تدوین قوانین و رویه‌های مناسب، راهکارهایی برای تأثیر گذاری مثبت این حوادث بر زندگی مردم ارائه شود و کارکرد مدیریت بحران در آینده بهبود یابد. درپژوهش حاضر، از روش فراترکیب بعنوان مناسب‌‌ ترین ابزار گرد‌آوری، تجمیع، ترکیب و یکپارچه ‌سازی یافته‌های مطالعات پژوهشی متعدد و پراکنده استفاده شد و از نظرا ت خبرگان اجرایی و دانشگاهی حوزه های مرتبط با حادثه پلاسکو برای دستیابی به دانش و تجربیات صاحب‌ نظران بهره ‌برده ایم. از اینرو،به بررسی و تبیین کارشناسانه و تخصصی عوامل فروریزش ساختمان پلاسکو تهران و تحلیل عملکرد مدیریت بحران شهر تهران در این حادثه پرداخته ایم. سپس الزامات ضروری برای پیشگیری از حوادث آتی را پیشنهاد داده تا بر اساس راهکارهای علمی و اجرایی حاصله، تحولی در شیوه مدیریت بحران‌های شهری ایجاد شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Disaster management performance analysis in Tehran (Case study: The Plasco Building fire and collapse in Tehran)

نویسندگان English

Reza Rahmaniasl 1
Abolhassan Faghihi 2
Reza Vaezi 3
Gholamreza Kazemian 4
1 PhD student, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
2 Professor of Management and Accounting Faculty of Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
3 Professor of Management and Accounting Faculty of Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
4 Associate Professor of Management and Accounting Faculty of Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده English

The physical development of the major cities has exposed them to the risks caused by natural and man-made disasters. For this reason, today, one of the most important issues in urban planning and management is the issue related to urban safety and the management of urban risks and disasters. The Plasco Building fire and collapse incident in Tehran on January 19, 2017, due to an electrical connection, showed that the crisis has become an inseparable part of Tehran metropolis and a large number of old and even new high-rise buildings, are not in a good position to deal with fire and other sudden incidents. Therefore, the goal of this research is to investigate the Plasco incident and analyze the strengths and weaknesses of its management performance. We hope that, this research provides the lessons of this disaster into opportunity and experience which in turn come up with formulating appropriate rules, procedures and solutions to positively affect these incidents on people's lives and improves disaster management functionality in the future. We used meta-synthesis method for collecting, aggregating, combining and integrating the findings of numerous and scattered research studies and obtained the experts knowledge and experiences as well that could explain the causes of the collapse of the Plasco building and have analyzed the performance of Tehran Disaster Management in this incident. The results of the study show that what are the necessary requirements for the prevention of future accidents and some ways of creating the changes required for urban disaster management of Tehran.

کلیدواژه‌ها English

"Disaster"
" Plasco Incident"
"Disaster Management Performance "
"Fire"
 
1- آستانه اصل، ابوالحسن و اعضای کمیته تخصصی فنی و سازه هیأت ویژه بررسی حادثه ساختمان پلاسکو(1397)- گزارش سازه ساختمان پلاسکو (http://plasco.modares.ac.ir)
2- احمدی، محمدتقی و هیأت ویژه گزارش ملّی بررسی حادثه ساختمان پلاسکو (1397)- گزارش ملی پلاسکو (http://plasco.modares.ac.ir)
3- اسکاش،حمیدرضا(1396)،گزارش پس از سانحه پلاسکو- سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران،
4- امیدخواه، عاطفه و توکلی، نسیم(1395)، مستندسازی سانحه آتش‌سوزی ساختمان پلاسکو تهران، دومین همایش ملی آتش نشانی و ایمنی شهری، تهران (https://civilica.com/doc/690382)
5- بختیاری، سعید و اعضای کمیته تخصصی مهندسی آتش و ایمنی حریق هیأت ویژه بررسی حادثه ساختمان پلاسکو(1397)- گزارش مهندسی آتش ساختمان پلاسکو (http://plasco.modares.ac.ir)
6- بدیعی سبزوار، مهرداد(1398)، باز تعریف مجموعه پلاسکو با نگاهی به پدافند غیرعامل، اولین همایش بین‌المللی وپنجمین همایش معماری و شهرسازی‌پایدار،تهران (https://civilica.com/doc/1001606)
7- بهروزی‌زاد، حمیدرضا(1397)، ابهامات و خلاء‌ های قانونی امداد و نجات در ایران با نگاهی ویژه به حادثه پلاسکو، اولین همایش بررسی چالش‌ها و ارائه راهکارهای نوین مدیریت شهری، تهران
8- جک‌پینکووسکی(1392)، دستنامه مدیریت بلایای‌طبیعی. بهربر، سروش- تهران، انتشارات  ندای‌کارآفرین
9- جوادی یگانه، محمدرضا و رحمانی، جبار و بیچرانلو، عبداالله و زادقناد، سعیده (1395)، جستارهایی در پلاسکو- پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات
10- جورج هادو و کیم هادو (1392)، ارتباطات زمان بحران در جهان متغیر رسانه ها، جلالی، علی‌اکبر-  نشر ندای کارآفرین
11- حسینی، مازیار(1387)، مدیریت بحران، انتشارات نشر شهر
12- رنگین‌کمان، امیر و اشتری ماهینی، آمنه(1391). راهنمای تشکیل گروه مدیریت بحران در اماکن تجاری. نشر شهر
13- شکیب، حمزه و گروه مولفین (1396). بررسی فنی، مدیریتی و حقوقی حادثه ساختمان پلاسکو- مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران،
14- طهماسبی‌آشتیانی، نصراله‌واعضای‌کمیته تخصصی مدیریت ریسک وبیمه هیأت‌ویژه بررسی‌حادثه پلاسکو  (1397)- گزارش کمیته مدیریت ریسک و بیمه ساختمان پلاسکو (http://plasco.modares.ac.ir)
15- عیدی، علیرضا و گلی‌زاده فرد، سعید(1395)،خرابی پیش رونده در سازه های فولادی، بررسی علل ریزش ساختمان پلاسکو، کنفرانس‌ ملی پژوهشهای‌کاربردی در مهندسی عمران،معماری و مدیریت شهری
 16- فاضلی، محمد و اعضای کمیته تخصصی اجتماعی و رسانه هیأت ویژه بررسی حادثه ساختمان پلاسکو(1397)- گزارش کمیته اجتماعی و رسانه ساختمان پلاسکو (http://plasco.modares.ac.ir)
17- فراتی، علی‌اصغر(1397)، مسولیت مدنی و کیفری اشخاص حقیقی و حقوقی در حوادث آتش سوزی ساختمان ها مطالعه موردی ساختمان تجاری پلاسکو، اولین همایش بین المللی و چهارمین همایش ملی آتش نشانی و ایمنی شهری، تهران
18- کطاییان، سیدمحمدحسین وگرامی، محسن(1396)، آتش‌سوزی ساختمان‌پلاسکو و دلایل فروریزش‌آن،
کنفرانس بین المللی مهندسی عمران، معماری ومدیریت بحران،
19- محقق‌داماد، مریم‌السادات و اقدسی، فاطمه(1396)، تحلیل انتقادی قوانین و مقررات حوزه آتش‌نشانی و امورایمنی، با نگاه ویژه به حادثه ‌پلاسکو، کنگره بین‌المللی حقوق شهروندی، تهران
20- محمدی، علی و تقی‌خانی شهاب و کریمی صحنه سرایی، لادن و میرزا هاشمی، نفیسه(1393) ، آشنایی با فرایند تخلیه امن اضطراری در محلات شهر تهران- سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران.
21- محمدی دولت آبادی، جمشید و بایمانی‌نژاد، متین و کاظمینی، محمدجواد (1396)، ارزیابی عملکرد مدیریت نگهداری ساختمان‌های بلندمرتبه در برابر آتش‌سوزی با استفاده از روش‌های تصمیم گیری (مطالعه موردی آتش سوزی ساختمان پلاسکو تهران) ،پنجمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری،تهران
22- مراد بیگی، مرضیه و اشتری ماهینی، آمنه و کریمی صحنه سرایی، لادن و میرزا هاشمی طرقی، نفیسه (1395)، طرح جامع آموزش همگانی مدیریت بحران ، سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران
23- مرتضوی، سید باقر و اعضای کمیته تخصصی مدیریت بحران هیأت ویژه بررسی حادثه ساختمان پلاسکو (1397)- گزارش مدیریت بحران ساختمان پلاسکو (http://plasco.modares.ac.ir)
24- مقیمی، سید محمد (1399)، حکمرانی بلایا و بحران، سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران
25- مقیمی، سیدمحمد(1399)، چرخه حیات بلایا و بحران، سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران
26- میرسمیعی، سید محمد و درخشانی، کمال و چشمه نور، مرتضی (1394)، اصول و مبانی مدیریت بحران، نشر پشتیبان
27- نصراللهی، اکبر و پیشنمازی، پروانه(1396) آسیب شناسی عملکرد رسانه ها در پوشش خبری حادثه پلاسکو، چهارمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSE، تهران
28- وردی نژاد، فریدون و بهرامی رشتیانی، شهلا(1395)،  مدیریت بحران و رسانه ها، تهران: سازمان مطالعه و تدوین‌ کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)
29- هداوند، مهدی و اعضای کمیته تخصصی حقوقی هیأت ویژه بررسی حادثه ساختمان پلاسکو(1397)- گزارش کمیته حقوقی از حادثه ساختمان پلاسکو (http://plasco.modares.ac.ir)
30- Architects & Engineers for 9/11,Truth(2017)"The Plasco Building collapse in Tehran" Berkeley,CA
31- Arnold, J. (2005) “Large Building Fires and Subsequent Code Changes”, Clark
County Department of Development Services.
32- Chao Fan and Ali Mostafavi(2019) “Metanetwork Framework for Performance Analysis of Disaster Management System-of-Systems” ,
33- Fletcher, I., (2009), “Tall Concrete Buildings Subjected to Vertically Moving Fires: A Case Stydy Approeach”, PhD Thesis – The University of Edinburgh.
34- NFPA, (2014), “Guidelines to Developing Emergency Action Plans for All-Hazard Emergencies in High-Rise Office Buildings”, National Fire Protection Association
35- Swiss Re Mind the risk (2013): A global ranking of cities under threat from natural disasters
36- The Sphere Project, (2004), “Humanitarian Charter and Minimum Standards in Disaster Response”, Geneva, Switzerland
37- The United Nations International  Strategy for Disaster Reduction (2009) UNISDR Terminology on Disaster Risk Reduction , Geneva, Switzerland