ارائه الگویی برای شفافیت بودجه در ایران

نوع مقاله: مقاله مستقل

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی، دانشکده پردیس فارابی، دانشگاه تهران، شهر قم، ایران

2 عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

شفافیت یکی از هشت مولفه حکمرانی خوب است. دستورالعمل‌های شفافیت بودجه که توسط سازمان‌های بین‌المللی ارائه شده نشان‌می دهد برای رسیدن به هدف شفافیت بودجه، لازم است شرایط داخلی هر کشور مورد مطالعه وامعان نظر‌قرار بگیرد.هدف این پژوهش ارائه مدلی برای شفافیت بودجه در ایران  است. در این مطالعه آمیخته، با ده نفر ازکارشناسان ومتخصصان بودجه ریزی کشور که به صورت قضاوتی هدفمند انتخاب شدند مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. تحلیل مصاحبه ها با روش تحلیل تم صورت گرفت و پس از طراحی الگو، اعتبارآن، میزان مرتبط بودن مقوله های شناسائی شده به مفهوم اصلی ورتبه بندی مقوله ها با استفاده از پرسشنامه سنجیده شد. نتایج این پژوهش ارائه الگوئی است که آسیب های بودجه از منظر شفافیت، دلایل ضعف شفافیت بودجه وعوامل اثرگذار بر شفافیت بودجه در کشور را نشان می دهد. در انتها نیز راه­کارهایی برای بهبود شفافیت بودجه در ایران بیان شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Model for Budget Transparency in Iran

نویسنده [English]

  • Negin Moghadam 1
1 public Administration department, Farabi Campus, Ghom, Tehran university , Iran
چکیده [English]

Transparency is considered as one of the eight components of good governance. The budget transparency guidelines that have been enacted by international organizations propose that in order to achieve budget transparency goals, the internal context of each country has to be taken into consideration. The purpose of this study is to present a model for budget transparency in Iran. In this research, we conducted a semi-structured interview with ten Iranian planning and budget experts who were purposively selected based on their knowledge and experiences in public planning and budgeting. Then, we used thematic analysis in order to design a budget transparency model for the Country. Furthermore, we distributed a questionnaire among the experts to validate the model. Findings show the major weaknesses of the country’s budget transparency, the main reasons for the weaknesses and the factors that affect budget transparency in Iran

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Transparency"
  • "Budget"
  • "public sector"
  • "Oil Income"
  • "Large and Centralized Government"
  • "Public Finance"
-  آذر، عادل، امیرخانی، طیبه(1391). بودجه­ریزی عمومی: نهادهای بودجه­ریزی و بودجه محلی، تهران: انتشارات سمت.

- آذر، عادل، امیرخانی، طیبه(1395). سیاه­چاله­های بودجه در نظام بودجه­ریزی ایران، مدیریت دولتی، 8(4)، 590-571.

- اشتریان، کیومرث. (۱۳۸۶). رابطه­ی قدرت سیاسی-دیوانی و بودجه(مطالعه موردی موافقت نامه بودجه جاری نهاد ریاست جمهوری). فصلنامه سیاست، ۳۷(۲)،۱-۲۴.

- بیدآبادی، بیژن (۱۳۸۴)، پیامدهای تامین مالی کسری بودجه از طریق انتشار پول جدید، مسائل سیاست گذاری های کلان اقتصادی در ایران، مجموعه مقالات موجود در سایت www.ieicenter.com

- حاجی یوسفی، امیر محمد. (1378). دولت، نفت و توسعه اقتصادی در ایران،تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی

- چشمی، علی(1397). دولت و درک شفافیت، نشریه تجارت فردا، شماره 307.

- صبوری، مصطفی. (۱۳۸۶). شفافیت بودجه ای و نقش حسابداری دولتی. حسابرس۳۷، ۵۰-۵۷.

- ضمیری، عبدالحسین، نصیری‌حامد، رضا (1389). حکمرانی مطلوب و نقش شفافیت در تحقق آن. پژوهشنامه علوم اجتماعی، 52(1)، 173-224.

- قاسمی، محمد(1391). حاکمیت دوگانه در بودجه­ریزی، تجارت فردا، شماره 29.

- نورث، داگلاس(1385). نهادها، تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی، ترجمه محمدرضا معینی، تهران، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه­ریزی کشور.

- یزدانی‌زنوز، هرمز. (1388). بررسی نقش شفافیت در تحقق حکمرانی مطلوب. حقوق عمومی، 5(2), 49-70

-          Bastida, F., & Benito, B. (2007). Central government budget practices and transparency: an international comparison. Public Administration, 85(3), 667-716.

-          Blondal, J. R. G., Jennifer–Murphy, M. (2002). OECD Best Practices for Budget Transparency. OECD Journal on Budgeting, 1(3).

-          Bellver, A., Kaufmann, D.(2005). Transparenting transparency: Initial empirics and policy applications, Preliminary draft discussion paper presented at the IMF conference on transparency and integrity, held on July 6th-7th, 2005.

-          Braun, V., Clarke, V. (2006) Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3 (2), 77-101.   

-          Caamaño-Alegre, J., Lago-Peñas, S., Reyes-Santias, F., & Santiago-Boubeta, A. (2013). Budget transparency in local governments: an empirical analysis. Local Government Studies39(2), 182-207.

-          Carlitz, R.(2013). Improving Transparency and Accountability in the Budget Process: An Assessment of Recent Initiatives, Development Policy Review, 31 (1), 49-67

-          Cucciniello, M., Porumbescu, G.A., Grimmelikhuijsen, S. (2016). 25 Years of Transparency Research: Evidence and Future Directions. Public Administration Review, 77(1), 23-44.

-          De Renzio, P., Masud, H., Measuring and Promoting Budget Transparency: The Open Budget Index as a Research and Advocacy Tool, Governance: An International Journal of Policy, Administration, and Institutions, 24(3), 607–616.

-          De Renzio, P., Gomez, P., & Sheppard, J. (2005). Budget transparency and development in resource‐dependent countries. International Social Science Journal, 57, 57-69.

-          Guillamon, M., Bastida, F., Benito, B.(2011). The Determinants of Local Government's Financial Transparency, Local Government Studies, 37(4), 391-406.

-          International Budget Partnership(2016). Guide to the open budget questionnaire: an explanation of the questions and the response options, Washington, DC 20002 www.internationalbudget.org.

-          IMF Country  Report, (2002). Islamic Republic of Iran: Report on the observation of Standards & Codes, Fiscal Transparency Module, Washington, D. C., No. 02/267, 1-22.

-          International Monetary Fund(a)(2007). Manual on fiscal transparency, Washington, D. C.

-          International Monetary Fund(b)(2007). Guide on resource revenue transparency, Fiscal Affairs Dept, Washington, D. C.

-          International Monetary Fund(2014), The Fiscal Transparency Code . Washington, D. C.

-          Lowenstein, L.(1996). Financial Transparency and Corporate Governance: You Manage What You Measure, Columbia Law Review, 96(5), 1335-1362.

-          Ramkumar, V., & De Renzio, P. (2009). Improving Budget Transparency and Accountability in Aid Dependent Countries: How Can Donors Help?. World Development75, 32.

-          Ross, M. L. (2011). Mineral wealth and budget transparency, available at: https://www.sscnet.ucla.edu/polisci/faculty/ross/papers/working/Mineral%20Wealth%20and%20Budget%20Transparency.pdf

-          Williamson, O.E. (2000). The New Institutional Economics: Taking Stock, Looking a Head. Journal of Economic Literature, XXXVIII, 595-613.

-          World Bank Group (2015). Transparency in Public Finance. Retrieved from: http://www.worldbank.org/en/topic/governance/brief/transparency-in-public-finance.