فصلنامه علوم مدیریت ایران

فصلنامه علوم مدیریت ایران

طراحی مدل شکل‌گیری آشوب، مدلی جهت پیش‌بینی و مدیریت آشوب (پژوهش کیفی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد)

نوع مقاله : مقاله استخراج شده از پایان نامه

نویسندگان
زهرا محمدیانی 1
رضا سپهوند 2
سیدنجم الدین موسوی 2
محمد حکاک 2
1 گروه مدیریت، گرایش رفتار سازمانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
2 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
100/jiams.2026.8894.7768
چکیده
شکل‌گیری آشوب حوزه جدیدی در ادبیات مدیریت و سازمان است. مدیران متفکر باتکیه بر نظریه آشوب می‌توانند سازمان‌ها را قادر سازند، حتی در دوره‌های زمانی کوچک، زمینه‌ها و محیط‌های آشفته و نامشخص را شناسایی و براساس مدل شکل‌گیری آشوب به پیش‌بینی هرج‌ومرج بپردازند و از وقوع بحران‌ها پیشگیری کنند. براین‌اساس پژوهش کنونی به‌منظور طراحی مدل شکل‌گیری آشوب در دانشگاه‌های دولتی مورد مطالعه دانشگاه‌های لرستان انجام گرفت، که پژوهشی کیفی است و از نوع پژوهش‌های اکتشافی می‌باشد و هدف آن کشف و شناسایی الگوی شکل‌گیری آشوب در دانشگاه‌ها و نحوه‌ی مدیریت آشوب شکل‌گرفته شده است، از جهت زمانبندی نیز تحقیق مقطعی است. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته استفاده شده است. جامعه آماری مشتمل بر مدیران و اساتید گروه مدیریت دانشگاه لرستان بود که اعضای نمونه آماری با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. شناسه‌های مدل شکل‌گیری آشوب با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری شده و با بهره‌گیری از روش کدگذاری استراوس و کوربین تحلیل شدند (399 مفهوم کلیدی، 46 مقوله فرعی و 20 مقوله اصلی). براساس یافته‌های پژوهش، داده‌های طبقه‌بندی شده در قالب سه دسته عوامل ایجادکننده، پیش‌بینی‌کننده‌های شکل‌گیری آشوب و اقدامات مقابله‌ای و نتایج تقسیم شدند که شرایط علّی، شرایط زمینه‌ای و شرایط مداخله‌گر در دسته پیشایندهای آشوب و راهبردها در دسته پیش‌بینی‌کننده‌های شکل‌گیری آشوب و اقدامات مقابله‌ای مدل جای گرفتند. مفهوم آشوب به‌عنوان پدیده محوری انتخاب شد که مشتمل بر چهار مقوله جاذبه‌های غریب، هندسه فراکتال، فرآیند پویا و اثر پروانه‌ای است.
کلیدواژه‌ها
شکل‌گیری آشوب
مدیریت آشوب
نظریه داده‌بنیاد
موضوعات

عنوان مقاله English

Designing a chaos formation model, a model for chaos prediction and management (qualitative research based on Grounded theory).

نویسندگان English

Zahra Mohammadiani 1
reza sepahvand 2
seyyed najmaddin mousavi 2
mohammad hakkak 2
1 Department of Management, Faculty of Management and Economics, Lorestan University, Khorramabad, Iran
2 Professor, Department of Management, Faculty of Management and Economics, Lorestan University, Khorramabad, Iran
چکیده English

Chaos formation is a new field in management and organization literature. Thinking managers based on chaos theory can enable organizations, even in small periods of time, to identify chaotic and uncertain fields and environments, and based on the chaos formation model, they can predict chaos and prevent the occurrence of crises. Therefore, the current research was conducted with the aim of designing a Chaos formation model in public universitiescase study of Lorestan universities. This is a qualitative research and is an exploratory research type and its aim is to discover and identify the pattern of chaos formation in universities and how chaos is managed. It is also a cross-sectional research in terms of timing. Semi-structured interviews were used to collect data. The statistical population consisted of managers and professors of the management department of Lorestan University, and the members of the statistical sample were selected using purposive sampling. The identifiers of the chaos formation model were collected using a semi-structured interview and analyzed using the Strauss and Corbin coding method (399 key concepts, 46 sub-categories and 20 main categories). Based on the findings of the research, the classified data were divided into three categories of creating factors, predictors of the formation of chaos and countermeasures, and the results. . The concept of chaos was chosen as the central phenomenon, which includes four categories of strange attractions, fractal geometry, dynamic process and butterfly effect.

کلیدواژه‌ها English

chaos formation
chaos management
Grounded theory
سپندارند، صادق؛ پرگان، محمدعلی؛ حسان، مصطفی؛ قلی‌پور، مجید. (1395). مروری جامع بر تئوری مدیریت. لرستان: انتشارات فرهیختگان دانشگاه، ویراست دوم، چاپ سوم.
طاهری، مرتضی؛ عارفی، محبوبه؛ پرداختچی، محمدحسن؛ قهرمانی، محمد. (1392)، کاوش فرایند توسعه حرفه‌ای معلمان در مراکز تربیت معلم. نوآوری آموزشی، (45)12، 149-12176.
عطافر، علی؛ صالحی، مسلم؛ آقا رفیعی، علی؛ حسین پور، سعید. (1389).  شناسای ویژگی‌های کارکنان کلیدی و تدوین الگوی مدیریتی با استفاده از نظریه مفهوم‌سازی بنیادی. دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال ششم ، شماره 27.
محب‌زادگان، یوسف؛ پرداختچی، محمدحسن؛ قهرمانی، محمد؛ فراستخواه، مقصود. (1392). تدوین الگویی برای بالندگی اعضای هیئت علمی با رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد. پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 70، 1-25.
میرزازاده، زهراسادات؛ گودرزی، محمود؛ سجادی، نصرالله؛ اسدی، حسن. (1393). تحلیل عوامل و سنجش مدیریت آشوب‌گونه در سازمان تربیت‌بدنی جمهوری اسلامی ایران بر اساس الگوی نظریۀ آشوب. نشریه مدیریت ورزشی (حرکت). 6 (1)، 19-38.
               Adel, Riham. (2014). Rethinking management of educational organisations using chaos theory metaphor. International Journal of Management in Education 8(2):194-208.
               Akmansoy, Vesile., & Kartal, Sadık. (2014). Chaos Theory and its Application to Education: Mehmet Akif Ersoy University Case. Educational Sciences: Theory & Practice. 14 (2), 510-518. www.edam.com.tr/estpDOI:10.12738/estp.2014.2.1928
               Alaa, G. (2009). Derivation of factors facilitating organizational emergence based on complex adaptive systems and social autopoieses theories. E:CO, 11 (1), 19-34.
               Armour, P. (2016). Chaos is no catastrophe. Communications of the ACM, 59(4).
               Aras, Mehtap. (2021). Leadership And Leadership Qualities In Chaos Management. Ankara: Gazi Kitabevi Tic. Ltd.
               Arbuckle, G A. (1995). Culture, chaos, and refounding. How leaders can refound the Catholic health ministry. Health Prog; 76(2):25-9, 48.
               Banerjee, Santo. (2012). Chaos and Complexity Theory for Management: Nonlinear Dynamics. Pennsylvania: Business Science Reference; 1st edition.
               Bechtold, Brigid L. (1997). Chaos theory as a model for strategy development. Empowerment in Organizations, Vol. 5 No. 4, pp. 193-201. https://doi.org/10.1108/14634449710195462.
               Belcourt, Monica. Podolosky, Mark. (2018). Strategic Human Resources Planning; (7th ed). Ontario: Nelson Education.
               Bright, J., & Pryor, R. (2015). Limitations and Creativity: a chaos theory of careers perspective. In Kobus Maree and Michel Lokhorst (Eds.). Exploring New Horizons in Career Counselling: Converting Challenges into Opportunities. Rotterdam: Sense Publishing. (pp.131-148)Edition: 1Publisher: Sense PublishersEditors: Kobus Maree, Annamaria Di Fabio
               Bülbül, M Şahin., & Erçetin, Şefika Şule. (2010). Chaos and the Analogy of Education. Middle East Journal of Scientific Research, 5:280-282.
               Çakır, H. (2020). Yönetim Ve Liderlik Bağlaminda Kaotik Bir Çözümleme: Dede Korkut Hikâyeleri. International Journal of Leadership Studies: Theory and Practice, 3(1), 25-44.
               Cohen, R M. Maxwell, J A. Reinhard, J D. (1983). A qualitative study of teaching rounds in a Department of Medicine. Proc Annu Conf Res Med Educ: 22:192-7.
               Cohen, M. (1999). Commentary on the organization science special issue on complexity. Organization Science, 10(3), 373-376.
               Coleman, H J Jr. (1999). What enables self organizing behavior in businesses? Emergence,1 (1), 33-48.
               Creech, Larry W. (2022). Chaos in the University: The End of the Universities Gilded Age?. Oxford: Philosoraptor Publications.
               Creswell, J W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. London: sage publications.
               Dolan, S L., & Garcia, S. (2001). Managing by values: Cultural redesign for strategic organizational change at the dawn of the 21st century. Journal of Management Development, Vol 20, (in press).
               Dolan, Simon L., Garcia, S., & Auerbach, A. (2003). Understanding and Managing Chaos in Organizations. International Journal of Management, 20 (1), 23-35.
               Doğru, Çağlar. (2015). Leading and Managing Organizational Change in Chaos and Complexity. In book: Chaos, Complexity and Leadership. New York: Springer; Softcover reprint of the original 1st ed. 2019 edition. (pp.497-507).
               Duchek, Stephanie. (2020). Organizational resilience: a capability-based conceptualization. Business Research. 13 (1), 215–246.